Een moestuin op maat van je terras
De tomatenplant is een fantastische keuze voor je terrastuin, vooral als je wat zonlicht op je terras krijgt. Tomaten kweken op het terras heeft namelijk heel veel voordelen. Tomatenplanten groeien snel en geven een goede opbrengst, waardoor ze perfect zijn voor een kleine tuin op uw terras. In dit blogartikel vind je enkele tips geven over hoe je jouw tomatenplanten in potten, bakken, of zakken op het terras kan verzorgen.
Welke tomaten kan je kweken in een pot?
Eigenlijk kan je bijna alle soorten tomaten kweken in een pot op het terras. Zowel gewone tomaten als kerstomaten, zowel gedetermineerde als ongedetermineerde varianten kunnen goed groeien in een pot, zolang de pot groot genoeg is en ze voldoende voedingsstoffen en water erin kunnen vinden.
Waar een wil is, is een weg. Je zou dus perfect een keuze kunnen maken en dan alle omstandigheden zo optimaliseren tot het voor je werkt. Maar dat lukt vaak niet in één poging en de kans bestaat dat je het na een paar keer proberen opgeeft.
Kerstomaten doen het vaak beter in een pot
Mijn persoonlijk advies is om voor kerstomaten te kiezen. In tegenstelling tot gewone tomaten hebben kerstomaten een beetje minder ruimte nodig, maar vooral de rijpingstijd is beduidend korter! Bovendien zijn de vruchten niet zo groot. De ervaring leert mee dat neusrot en andere vervelende ziektes en onregelmatigheden gemakkelijker te vermijden zijn bij kerstomaten.
Bovendien zijn kerstomaten handiger om binnen handbereik te hebben om te plukken. Terwijl gewone of grote tomaten vaak een specifiek doel hebben, zoals saustomaten, zijn kerstomaten op tal van manieren inzetbaar. Of je nu gewoon even voorbij je tomatenplant loopt en wat wil snacken, of je een slaatje wil maken, of misschien gooi je toch nog een paar verse kerstomaten erbij in de saus, de mogelijkheden zijn eindeloos.
Gedetermineerde en ongedetermineerde tomatenplanten
De meeste tomatenliefhebbers weten dat je alle tomatenvariëteiten kan verdelen in twee grote categorieën: gedetermineerde en ongedetermineerde tomatenplanten. Je kan beide types in potten of bakken op je terras laten groeien, maar ze hebben elk hun eigen voor- en nadelen.
Gedetermineerde tomaten staan ook wel bekend als struiktomaten. Deze planten zijn van nature compacter en groeien tot een bepaalde hoogte voordat ze stoppen met groeien en vrucht dragen. Voor de meeste soorten betekent dat dat ze meestal niet hoger worden dan 1,5 tot 2 meter en dat de vruchten over een kortere periode rijpen, meestal binnen twee à drie weken. Gedetermineerde tomaten zijn over het algemeen gemakkelijker te onderhouden en te oogsten omdat ze een beperkte omvang hebben en niet veel ondersteuning nodig hebben.
Ongedetermineerde tomaten daarentegen zijn ook wel bekend als klimtomaat. Deze planten blijven groeien en vrucht dragen gedurende het hele groeiseizoen. Ze kunnen dus een stuk hoger worden dan gedetermineerde tomaten, soms tot wel 3 meter hoog. Ongedetermineerde tomaten hebben meer ondersteuning nodig om te groeien, zoals kooien, staken of een tomatenspiraal, en hun vruchten rijpen over een langere periode, meestal verspreid over enkele weken of zelfs maanden.
Voor op het terras hangt je keuze in de eerste plaats af van de ruimte die je kan invullen. Beschik je over een kleine oppervlakte, dan zijn de struikachtige tomatenplanten niet de beste keuze, aangezien ze veel voller worden dan klimtomaten. Op dezelfde manier kan je ervoor kiezen om niet voor ongedetermineerde tomatenplanten te kiezen omdat ze bijvoorbeeld het licht naar de rest van je terras blokkeren. Of misschien kies je daarom net wél voor klimtomaten. Alles hangt af van jouw wensen en jouw terras, maar niets is onmogelijk.
Kies de juiste bak of zak voor je tomaten
Als je tomatenplanten op je terras wilt kweken, is het belangrijk om de juiste bak of zak te kiezen. Jouw tomatenplanten hebben immers niet de luxe om diep in de vaste grond op zoek te gaan naar water en voedingsstoffen.
Daarom zorg je best voor een grote pot of zak. De bak moet groot genoeg zijn om de tomatenplant voldoende ruimte te geven om wortels te laten groeien. Over het algemeen hebben tomatenplanten minimaal 30 cm diepte en 30 cm diameter nodig. Dat is op zich al aan de kleine kant, maar in het verleden is het mij al meermaals gelukt om daarin een goede oogst te halen. Als je nog kleinere bakken gebruikt, dan leidt dat gegarandeerd tot beperkte groei en een magere oogst.
Gebruik goede potgrond
Zoals veel andere vruchtdragende planten hebben ook tomatenplanten goede potgrond nodig om te groeien en te bloeien. De grond in de bakken moet zeker voldoende voedingsstoffen bevatten om de tomatenplanten van voldoende voeding te voorzien.
Verse hoogwaardige potgrond
De beste optie is een hoogwaardige potgrond te gebruiken die verrijkt is met organisch materiaal en meststoffen. Je kan ook wat compost of vermiculiet aan de potgrond toevoegen om de structuur en drainage te verbeteren.
Oude potgrond hergebruiken
Hoewel potgrond van hoge kwaliteit optimaal is, is dat geen absolute noodzaak. De tomatenplant is immers geen moeilijke plant en de kans is groot dat je ook prachtige tomaten kan oogsten in goedkopere potgrond of potgrond die je al eens gebruikt hebt. Als je voor die laatste optie kiest is het wel belangrijk om toch te overwegen zelf wat compost of ander organisch materiaal aan de potgrond toe te voegen.
Bind je tomatenplant altijd op
Als je de juiste pot en hoogwaardige potgrond hebt, dan is het tijd voor je stok of tomatenspiraal. Het is immers heel belangrijk om tomatenplanten op te binden om te voorkomen dat ze omvallen, breken of aangetast worden door ziekten.
Verschillende opbindmethodes
Er zijn verschillende methodes om je tomatenplant rechtop te houden. Ten eerste kan je een bamboestok gebruiken en de stengel van de tomatenplant eraan vastmaken met behulp van plantenclipjes. Een soortgelijk alternatief is de met plastic omhulde metalen tomatenstaak. Ten tweede kan je gebruik maken van een tomatenspiraal. In dat geval hoef je enkel ervoor te zorgen dat de stengel binnen de spiraal omhoog groeit. Ten derde kan je een stuk touw vastmaken aan de onderkant van de tomatenplant en dat touw ergens bovenaan vastknopen, zodat de stengel rond het touw kan groeien.
De beste opbindmethodes voor op het terras
Hoewel elke methode zijn voor en nadelen heeft, zijn de twee het meest geschikt voor op het terras. Door een stok / tomatenstaak of een tomatenspiraal te gebruiken blijf je pot immers relatief mobiel. Als je de touwmethode gebruikt, ben je beperkt tot de bovenkant waaraan je het touw hebt vastgebonden. Bovendien heb je iets nodig om het touw aan vast te binden, en dat is niet altijd evident op een balkon of terras.
Geef je tomatenplanten genoeg water
Tomatenplanten hebben behoorlijk wat water nodig om te kunnen groeien en bloeien. Zorg ervoor dat je je tomatenplanten geregeld water geeft, vooral als het warm en droog weer is. Ondanks het feit dat het maken van vruchten nog meer water vereist, is het vaak niet nodig om de hoeveelheid water te verhogen. Tegen dan zijn de wortels immers al beter ontwikkeld, waardoor absorptie optimaal is. Bovendien kan de plant zich dan concentreren op de vruchten in plaats van het wortelsysteem.
Over het algemeen hebben tomatenplanten ongeveer 2,5 cm water per week nodig. Geef ze echter niet te veel water, want anders kunnen de wortels gaan rotten. Verder is het ook af te raden om meer water te geven als je ze even wat droger hebt laten staan. Door voorzichtig en geleidelijk aan water te geven voorkom je namelijk dat de vruchten barsten. Zorg ook ervoor dat de potten voldoende drainage hebben om overtollig water af te voeren. geen gesloten potten dus!
Tomatenplanten hebben licht nodig
Tomaten worden niet voor niets met het zuiden geassocieerd. Tomatenplanten hebben veel zonlicht nodig om te kunnen groeien en bloeien. Dus zorg ervoor dat je tomatenplanten een zonnig plekje op uw terras krijgen. Idealiter krijgen ze toch minimaal 6 uur direct zonlicht per dag, al kom je met indirect licht ook al ver.
Als de plaats die je ervoor voorzien hebt op het terras echter gedeeltelijk of volledig in de schaduw ligt, kan je overwegen om tomatenplanten te kweken die beter gedijen in de schaduw. Ook hier weer: kerstomaten is een betere optie dan dikke vleestomaten. Kleinere tomaten hebben immers over het algemeen minder zon nodig om te rijpen. Andere soorten die je kan overwegen zijn de Green Zebra of de Rutgers. Onthoud wel dat zelfs deze tomatenplanten het liefst enkele uren per dag in direct zonlicht staan.
Verwijder dieven, dode en onnodige bladeren
Om uw tomatenplanten gezond te houden, is het belangrijk om regelmatig ‘dieven’ en dode bladeren te verwijderen. ‘Dieven’, de okselscheuten die tussen de stengel en de bladsteel groeien, zijn eigenlijk nieuwe, kleine stengels die de tomatenplant produceert om nog meer te groeien.
Dat klinkt initieel misschien nog niet zo slecht, maar het probleem is dat de productie (en zeker de verdere groei) van die okselscheuten veel energie kost. Dus dat gaat ten koste van verdere groei van de hoofdstengel en je tomaten. Door deze okselscheuten te verwijderen, zorg je ervoor dat de plant al zijn energie richt op de groei van de belangrijkste stengel en de tomaten. Bovendien beperk je zo ook de plaats die je tomatenplant op het terras nodig heeft.
Ten slotte hou je best ook de bladeren van je tomatenplant in de gaten. Het verwijderen van dode of duidelijk verzwakte bladeren helpt om de plant gezond te houden en ziekten te voorkomen. Daarenboven is het ook raadzaam om geleidelijk de bladeren onderaan volledig weg te snoeien. De oudste bladeren dragen immers steeds minder bij aan de groei van je tomatenplant.
Geef je tomatenplanten genoeg voeding
Tomatenplanten zijn behoorlijk gulzig. Om je tomatenplanten optimaal te laten groeien en rijke trossen tomaten te kunnen oogsten heeft je plant veel voeding nodig. Als je al hoogwaardige potgrond hebt gebruikt, dan is dat misschien in het begin niet je eerste zorg, maar naarmate de zomer vordert zal je wellicht toch moeten bijmesten.
De bemesting van je tomatenplanten is eens zo belangrijk als je de plant in een pot op het terras houdt. De voedingsstoffen in de pot zijn beperkt en in tegenstelling tot in de volle grond, kan de tomatenplant niet dieper wortelen om op zoek te gaan naar al die voedingsstoffen.
Er bestaan veel verschillende soorten en verhoudingen van meststoffen. Je kan natuurlijk altijd een speciale tomatenmeststoffen gebruiken, die rijk zijn aan stikstof, fosfor en kalium. Geef je tomatenplanten ongeveer eens per twee weken voeding, vooral als je merkt dat de bladeren van je plant geel worden.
Oogst je tomaten op het juiste moment
Of je nu grote vleestomaten kweekt, of kleine snoeptomaatjes, elke tomaat heeft toch een poosje nodig om te rijpen. Zodra je tomaten beginnen te rijpen, is het belangrijk om ze op het juiste moment te oogsten. Op het terras heb je het voordeel dat je tomaten altijd binnen handbereik zijn. Je hoeft je dus niet in te spannen of te bekommeren om grotere hoeveelheden in één keer plukken.
Plukken op het ideale moment
Het beste moment om tomaten te oogsten is wanneer ze volledig rijp zijn, maar nog steeds stevig aanvoelen. Als u ze te vroeg oogst, kan de smaak minder zoet zijn en kan de textuur minder sappig zijn. Als je ze te laat oogst, kunnen ze overrijp worden en barsten of bederven. Pluk je tomaten ook zeker altijd ’s ochtends, aangezien de plant dan de hele nacht heeft gehad om te bekomen van de dag ervoor.
Toch te vroeg geplukt?
Als je nu toch ongeduldig bent geweest en je hebt je tomaten te vroeg geplukt, dan kan je ze ook nog altijd laten verder rijpen in de keuken. Bewaar je tomaten op een warme plek, eventueel in een dichtgevouwen papieren zak om het rijpingsproces te versnellen. Je kan ze ook dichtbij ander rijpend fruit, zoals bananen leggen om ervoor te zorgen dat ze sneller rijp zijn.
Conclusie: tomaten kweken op het terras is een goed idee
Het kweken van tomatenplanten in bakken op uw terras is een geweldige manier om verse tomaten te kweken zonder een grote tuin nodig te hebben. Door de juiste tomaten te kiezen, geschikte potten of bakken te kiezen en hoogwaardige potgrond te gebruiken zorg je voor een goede basis.
Daarna is het een kwestie van voldoende, maar niet te veel water geven en ervoor zorgen dat je tomatenplanten voldoende zonlicht krijgen. Zorg ook ervoor dat je je tomatenplanten goed ondersteunt, regelmatig ‘dieven’ en dode bladeren verwijdert en de bladeren stilletjesaan van onderop begint te snoeien. Verder mag je niet vergeten om genoeg voeding te geven.
Hou al deze zaken in acht en je kan binnen de kortste keren tomaten beginnen oogsten. Oogst niet te vroeg en niet te laat en je hebt de hele zomer en wellicht tot de eerste vorst elke dag een mooie oogst aan verse tomaten. Met dit advies hou je jouw tomatenplanten in potten op het terras gezond en sterk, en ik garandeer je dat je kan blijven genieten van heerlijke tomaten uit je eigen terrastuin!